قبل از انجام دیالیز باید راه مناسبی برای دسترسی به عروق خونی وجود داشته باشد که این راه دسترسی با انجام عمل جراحی ایجاد شده و ممکن است موقتی یا دائم باشد.
روش موقت
شالدون
ورید مرکزی یا کاتتر، لوله دو شاخه، باریک و نرمی است که از طریق گردن یا کشاله ران داخل سیاهرگ مرکزی بیمار قرار می گیرد. برای انجام دیالیز ما به دورگ نیاز داریم. از یک مجرا، خون از بدن بیمار خارج شده، داخل دستگاه دیالیز تصفیه شده و از شاخه دیگر خون تصفیه شده وارد بدن بیمار می گردد. نوع موقت تا دو هفته قابل استفاده است.
انواع شالدون بر اساس محل قرار گیری:
- ژوگولار (از طریق گردن)
- فمورال (از طریق کشاله ران)
نحوه تعبیه شالدون
عمل کاتتر گذاری در اتاق عمل سرپایی و بدون بیهوشی (با بی حسی موضعی) انجام میشود. بعد از بی حسی، از طریق یک برش کوچک یک سمت کاتتر تا نزدیکی قلب هدایت می شود و سمت دیگر آن چند سانتیمتر خارج از پوست بخیه می شود. این سر که ۲ شاخه است همیشه باید توسط پیچهای استریل بسته باشد و فقط پرستار دیالیز به وسیله آن شما را به دستگاه وصل می کند. بهتر است بیمار شب قبل از عمل شالدون گذاری حمام نماید.
برای اطلاعات بیشتر در مورد مراقبت های پس از تعبیه شالدون کلیک نمایید.
روش دائم: پرمیکت، فیستول و گرفت
روش های ذیل معمولاً طی چند سال متوالی قابل استفاده هستند و از آنها میتوان از پِرمیکت، فیستول شریانی-وریدی و گرافت را نام برد.
پرمیکت
پرمیکت یک لوله با دو مجرا هست که در زیر استخوان ترقوه و در زیر پوست بیمار تعبیه شده و برای انجام دیالیز استفاده می شود. خون از یک مجرا از بدن بیمار خارج و پس از تسویه در دستگاه دیالیز از طریق مجرای دوم به گردش خون بیمار باز می گردد. پرمیکت تا یک سال و یا بیشتر با صلاحدید پزشک قابل استفاده هست.
برای اطلاعات بیشتر در مورد مراقبت های پس از تعبیه پرمیکت کلیک نمایید.
فیستول شریانی- وریدی
جهت تعبیه فیستول، بین شریان (سرخرگ) و ورید (سیاهرگ) مجاور آن رابطه ای برقرار می شود که در نتیجه ورید به قدری بزرگ، متسع و پر خون می شود که دسترسی به خون زیاد جهت انجام دیالیز را امکان پذیر می سازد. اغلب برای ایجاد فیستول، در ناحیه مچ دست یا جلو آرنج و گاهی در قسمت فوقانی بازو قسمتی از سیاهرگ یا سرخرگ را در زیر پوست به هم پیوند می زنند.
فیستول بیشتر در دستی گذاشته می شود که بیمار کمتر با آن کار می کند مثلاً اگر راست دست است در دست چپ و برعکس. پس از چند ماه دیواره سیاهرگ ها در این قسمت، گشاد و ضخیم می شوند و دیالیز به راحتی از این طریق انجام می گیرد.
این روش بادوام ترین و سالم ترین روش دسترسی به عروق برای دیالیز است و معمولاً ۴ _ ۶ هفته بعد از جراحی قابل استفاده است.
برای اطلاعات بیشتر در مورد مراقبت های پس از تعبیه فیستول کلیک نمایید.
گرافت
اگر گذاشتن فیستول به هر دلیل امکانپذیر نباشد (مثلاً به دلیل کوچک و ضعیف بودن ورید های دست) از یک نوع رگ مصنوعی استفاده می شود. این وسیله شبیه لوله ای است که از یکی از سیاهرگ های پا یا بند ناف یا از شریان گاو و یا به طور مصنوعی از ماده های لاستیکی به نام پلی تترا فلورو اتیلن تهیه می شود. با کمک این لوله سرخرگ و سیاهرگ را در زیر پوست به هم متصل می کنند.
معمولاً ۲ هفته بعد از عمل جراحی گرافت برجسته شده و برای دسترسی به عروق در دیالیز مورد استفاده قرار می گیرد.
برای اطلاعات بیشتر در مورد مراقبت های پس از تعبیه گرافت کلیک نمایید.
